Przejdź do menu głównego Przejdź do treści

Wyniki pomiarów PEM

Monitoring pól elektromagnetycznych

Oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska. Prawo ochrony środowiska zobowiązuje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do prowadzenia okresowych badań kontrolnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz aktualizowanego corocznie rejestru zawierającego informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących terenów przeznaczonych pod zabudowę oraz miejsc dostępnych dla ludności. Obowiązek ten dotyczy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska od dnia 8 grudnia 2003 r., to jest od momentu wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska.

Obiekty emitujące PEM

Na terenie województwa warmińsko-mazurskiego występują wszystkie rodzaje źródeł promieniowania niejonizującego. Najważniejsze z nich to:

  • stacje i linie energetyczne o napięciu 110 kV, 220 kV i 400 kV (np. stacja elektroenergetyczna 400/110 kV Olsztyn - Mątki, PSE-PÓŁNOC);
  • Radiowo-Telewizyjne Centra Nadawcze (np. RTCN Olsztyn/Pieczewo, TP EmiTel);
  • stacje bazowe telefonii komórkowej;
  • wojskowe i cywilne urządzenia radiolokacji i radionawigacji;
  • nadajniki radiowe, stacje CB-radio oraz stacje bazowe trankingowej sieci łączności radiotelefonicznej;
  • urządzenia emitujące PEM wykorzystywane w placówkach medycznych, w przemyśle oraz ośrodkach naukowo-badawczych.

Badania i ocena poziomu pól elektromagnetycznych

Badania i ocena poziomu pól elektromagnetycznych przede wszystkim publikowane są w Raportach o Stanie Środowiska, a także poniżej:

Zapoczątkowuje pobieranie plikuPOMIARY POZIOMÓW PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO PRZEPROWADZONE W 2012ROKU

Zapoczątkowuje pobieranie plikuPOMIARY POZIOMÓW PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO PRZEPROWADZONE W 2011ROKU

Zapoczątkowuje pobieranie plikuPOMIARY POZIOMÓW PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO PRZEPROWADZONE W 2009ROKU

Monitoring promieniowania elektromagnetycznego (PEM)

Regulacje prawne

Naturalne pola elektromagnetyczne, takie jak pole magnetyczne Ziemi, pola związane ze zjawiskami zachodzącymi w atmosferze Ziemi oraz pola pochodzące z przestrzeni pozaziemskiej są obecne w środowisku od początku istnienia życia. Nowym czynnikiem występującym w środowisku naturalnym są pola elektromagnetyczne (PEM) wytwarzane sztucznie. Pola te, a zwłaszcza tzw. smog elektromagnetyczny, stają się jednym z najbardziej powszechnych zjawisk towarzyszących człowiekowi. Pole elektromagnetyczne wytwarzane jest przez urządzenia używane bezpośrednio przez człowieka (np. telefony komórkowe, pralki, golarki, kuchenki mikrofalowe), jak również przez instalacje służące do komunikacji za pomocą fal (stacje bazowe telefonii komórkowej, anteny radiowo-telewizyjne, stacje radiowe, radiolinie). Najpowszechniej występującymi instalacjami będącymi źródłami pól elektromagnetycznych, które mają istotny wpływ na ogólny poziom pól w środowisku są linie elektroenergetyczne oraz instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne takie jak: stacje bazowe telefonii komórkowej, stacje radiowe, telewizyjne. Instalacje te są przedmiotem zainteresowania Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.Promieniowanie elektromagnetyczne obejmuje bardzo szerokie spektrum częstotliwości - od 0 do 1023 Hz, a pola elektromagnetyczne zaliczane do tzw. promieniowania niejonizującego stanowią tylko jego część, obejmującą częstotliwości od 0 Hz do 300 GHz.

Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady ochrony środowiska przed polami elektromagnetycznymi jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm. – Tytuł II Dział VI Ochrona przed polami elektromagnetycznymi).Zgodnie z artykułem 121 ww. ustawy ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach oraz zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy poziomy te nie są dotrzymane.Kolejny artykuł 122 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi w drodze rozporządzenia, dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposoby sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Rozporządzenie zostało wydane przez Ministra Środowiska w dniu 30 października 2003 r. i określiło dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, miejsc dostępnych dla ludności oraz zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko.
Sposoby sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku zostały określone w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia. Sprawdzenia dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dokonuje się metodą pomiaru pól elektromagnetycznych w środowisku w otoczeniu instalacji wytwarzających takie pola i porównując otrzymane wyniki pomiarów z wartościami dopuszczalnymi parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Zgodnie z rozporządzeniem pomiary poziomów pól elektromagnetycznych wykonuje się:
1. bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu instalacji;
2. każdorazowo w razie zmiany warunków pracy instalacji, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, którego źródłem jest ta instalacja.
Pomiary wykonywane są także w celu sprawdzenia dotrzymania standardów jakości środowiska po otrzymaniu przez organy administracji skarg związanych z działaniem konkretnych instalacji.

Dopuszczalne poziomy PEM w środowisku

Zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. (Dz.U. Nr 192, poz. 1883). Poniżej przedstawiono tabele z wartościami dopuszczalnymi:
Tabela 1
Zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową

Parametr fizyczny Składowa
elektryczna
Składowa
magnetyczna
Gęstość
mocy
Zakres częstotliwości PEM
  1 2 3 4
1 50 Hz 1 kV/m 60 A/m -

Objaśnienia:
a. 50 Hz - częstotliwość sieci elektroenergetycznej; 
b. podane w kolumnach 2 i 3 tabeli wartości graniczne parametrów fizycznych charakteryzujących oddziaływanie pól elektromagnetycznych odpowiadają wartościom skutecznym natężeń pól elektrycznych i magnetycznych.


Tabela 2
Zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko dla miejsc dostępnych dla ludności oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych, dla miejsc dostępnych dla ludności

Parametr fizyczny Składowa
elektryczna
Składowa
magnetyczna
Gęstość
mocy
Zakres częstotliwości PEM
  1 2 3 4
1 0 Hz 10 kV/m 2500 A/m -
2 od 0 Hz do 0,5 Hz - 2500 A/m -
3 od 0,5 Hz do 50 Hz 10 kV/m 60 A/m -
4 od 0,05 kHz do 1 kHz - 3/f A/m -
5 od 0,001 MHz do 3 MHz 20 V/m 3 A/m -
6 od 3 MHz do 300 MHz 7 V/m - -
7 od 300 MHz do 300 GHz 7 V/m - 0,1 W/m2

Objaśnienia
Podane w kolumnach 2 i 3 tabeli wartości graniczne parametrów fizycznych charakteryzujących oddziaływanie pól elektromagnetycznych odpowiadają:
a. wartościom skutecznym natężeń pól elektrycznych i magnetycznych o częstotliwościach do 3 MHz, podanym z dokładnością do jednego miejsca znaczącego po przecinku;
b. wartościom skutecznym natężeń pól elektrycznych o częstotliwości od 3 MHz do 300 MHz, podanym z dokładnością do jednego miejsca znaczącego po przecinku;
c. wartości średniej gęstości mocy dla pól elektromagnetycznych o częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz lub wartościom skutecznym dla pól elektrycznych o częstotliwościach z tego zakresu częstotliwości, podanej z dokładnością do jednego miejsca znaczącego po przecinku;
d. f - częstotliwość w jednostkach podanych w kolumnie 1;
e. 50 Hz - częstotliwość sieci elektroenergetycznej.

Badania poziomów pól elektromagnetycznych

Na podstawie art. 123 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232) Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 12 listopada 2007 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Rozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2008 roku – Dz. U. z 2007 roku, Nr 221, poz. 1645.
Cykl pomiarowy poziomów pól elektromagnetycznych obejmuje trzy lata - 2008, 2009, 2010. W każdym roku wyznaczono po 15 punktów pomiarowych, w dostępnych dla ludności miejscach dla każdego z trzech obszarów:
1. centralne dzielnice lub osiedla miast o liczbie mieszkańców przekraczającej 50 tys.;
2. pozostałe miasta;
3. tereny wiejskie.
Łącznie na terenie województwa warmińsko-mazurskiego wyznaczono 135 punktów pomiarowych dla trzyletniego cyklu, po 45 punktów w każdym roku. Zakres prowadzenia badań obejmuje pomiary natężeń składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego o przedziale częstotliwości od 3 MHz do 3000 MHz.
Wyniki badań publikowane są w Raportach o Stanie Środowiska.